Przykład:
Kupując obligację trzyletnią, płacimy 99,8% procent wartości nominalnej oraz odsetki od początku okresu odsetkowego aż do dnia rozliczenia transakcji, wynoszące 4,56 zł. W takiej transakcji wartość jednej obligacji wyniesie 99,8% × 100 zł (nominał) + 4,56 (odsetki), czyli razem 104,36 zł.
c. Kontrakty terminowe
Kontrakty terminowe należą do najbardziej skomplikowanych i niebezpiecznych dla inwestora instrumentów notowanych obecnie na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Przyczyną stworzenia transakcji terminowych była chęć ograniczenia ryzyka niekorzystnej zmiany ceny instrumentu bazowego. Kontrakt terminowy jest umową kupna lub sprzedaży określonych aktywów (w szczególności instrumentów finansowych lub towarów zwanych instrumentem bazowym) w określonym czasie w przyszłości i po określonej cenie. Zamiast dostawy instrumentu bazowego w terminie określonym w kontrakcie bardzo często stosowane jest rozliczenie pieniężne. Oznacza to, że strony regulują miedzy sobą kwotę równą różnicy między ceną zawarcia transakcji a ceną instrumentu bazowego w dniu wygaśnięcia.
W chwili obecnej na giełdzie w Warszawie notowane są trzy typy kontraktów terminowych:
kontrakty na indeksy (WIG20 i TechWIG);
kontrakty na kursy walut (dolar amerykański i euro);
kontrakty na kursy spółek (Elektrim SA, Telekomunikacja Polska SA oraz PKN Orlen SA).
Kontrakty terminowe wszystkich typów notowane są na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie SA w systemie notowań ciągłych.
Kilka przydatnych terminów:
Depozyt zabezpieczający – środki pieniężne, do których wniesienia jest zobowiązany klient z tytułu otwartych pozycji. Depozyt nie jest opłatą za kontrakt, ale zabezpieczeniem jego wykonania.
Zajęcie, otwarcie pozycji krótkiej – zobowiązanie do sprzedaży (dostarczenia towaru) w przyszłości w wyniku sprzedaży kontraktu; krótko mówiąc – sprzedaż kontraktu.
Zajęcie, otwarcie pozycji długiej – zobowiązanie do zapłaty (kupna) w przyszłości w wyniku kupna kontraktu; krótko mówiąc – kupno kontraktu.
Zamknięcie pozycji – zajęcie pozycji przeciwnej, zatem zamknięcie pozycji krótkiej wymaga zajęcia pozycji długiej i vice versa.
Cena rozliczeniowa – cena służąca do codziennych rozrachunków rynkowych.
Mnożnik – wyrażona w pieniądzu wartość 1 punktu indeksowego.
Przykład:
Załóżmy, że otwieramy pozycję długą (kupno) na kontrakcie FW20M1 (kontrakt terminowy na indeks WIG20 z terminem wygaśnięcia w czerwcu 2001). Załóżmy ponadto, że depozyt wstępny wynosi 10,9%, a zabezpieczający 7,8% wartości kontraktu.
Transakcja została zawarta 12 marca 2001 – zakupiono 1 kontrakt po cenie 1381 zł.
Cena rozliczeniowa z dnia poprzedniego wynosi 1442 zł, co oznacza, że depozyt wstępny wynosi 1571 i właśnie tyle musi mieć inwestor na otwarcie pozycji (zakładamy, że biuro nie żąda wyższego depozytu, i nie uwzględniamy prowizji maklerskiej).